To świadczenie za doznane cierpienia fizyczne i psychiczne spowodowane błędem medycznym. Ma na celu wynagrodzenie utraty komfortu życia i innych niematerialnych szkód.
Jeśli błąd medyczny spowodował konieczność dostosowania miejsca zamieszkania do nowych potrzeb zdrowotnych (np. montaż wind, ramp, dostosowanie łazienki), poszkodowany może ubiegać się o zwrot tych kosztów.
Jeśli w wyniku urazu poszkodowany nie mógł pracować, może ubiegać się o zwrot utraconych zarobków. Obejmuje to dochody, które nie zostały osiągnięte z powodu niezdolności do pracy.
Pokrywa koszty związane z leczeniem wynikającym z błędu medycznego, takie jak wizyty lekarskie, hospitalizacja, operacje, rehabilitacja, leki, i inne niezbędne świadczenia zdrowotne.
Jeśli w wyniku błędu medycznego poszkodowany nie mógł pracować i utracił dochody, może ubiegać się o odszkodowanie rekompensujące te straty. Dotyczy to również przyszłych utraconych zarobków, jeśli obrażenia są trwałe.
Jeśli w wyniku błędu medycznego poszkodowany wymaga stałej opieki, można ubiegać się o zwrot kosztów związanych z zatrudnieniem opiekuna lub inną formą pomocy.
Jeśli błąd medyczny spowodował zniszczenie lub utratę mienia (np. sprzętu medycznego), można ubiegać się o odszkodowanie na pokrycie tych strat.
W przypadkach, gdy błąd medyczny powoduje trwałą niezdolność do pracy lub poważnie ogranicza zdolność do zarobkowania, można ubiegać się o rentę, która zapewni stałe wsparcie finansowe.
Błąd medyczny występuje wtedy, gdy proces diagnostyczny lub terapeutyczny nie spełnia wymogów należytej staranności i prowadzi do negatywnych konsekwencji dla chorego. Nie każda niekorzystna reakcja organizmu oznacza jednak odpowiedzialność lekarza – medycyna nie gwarantuje wyleczenia, a kluczowe znaczenie ma ocena, czy postępowanie było zgodne z aktualnymi standardami.
Pacjent może dochodzić roszczeń, gdy wykaże, że doszło do szkody majątkowej lub niemajątkowej oraz że istnieje adekwatny związek przyczynowy między działaniem personelu a powstałym uszczerbkiem. Roszczenia mogą być kierowane wobec podmiotu leczniczego (np. szpitala) albo bezpośrednio wobec osoby udzielającej świadczenia – w zależności od formy zatrudnienia i okoliczności sprawy.
W praktyce najczęściej dochodzi do naruszenia prawa do rzetelnej informacji o stanie zdrowia i proponowanych metodach leczenia, prawa do wyrażenia świadomej zgody na zabieg, prawa do poszanowania godności i intymności czy prawa dostępu do dokumentacji medycznej. Naruszenie tych uprawnień może stanowić samodzielną podstawę roszczeń – nawet niezależnie od skutków zdrowotnych.
Pacjent może domagać się zwrotu poniesionych kosztów (np. dalszego leczenia, rehabilitacji, opieki), wyrównania utraconych dochodów, a także rekompensaty za cierpienie fizyczne i psychiczne. W określonych przypadkach możliwe jest również dochodzenie stałego świadczenia pieniężnego, jeżeli następstwa zdarzenia mają charakter długotrwały.
Skutki mogą obejmować pogorszenie stanu zdrowia, konieczność dodatkowego leczenia, trwałą niezdolność do pracy, a w najpoważniejszych przypadkach – trwałe kalectwo lub śmierć pacjenta. Wysokość świadczeń zależy przede wszystkim od rozmiaru szkody, stopnia cierpień, czasu leczenia, wieku poszkodowanego oraz wpływu zdarzenia na jego życie zawodowe i prywatne.
Sądy każdorazowo dokonują indywidualnej oceny okoliczności sprawy. Nie istnieje ustawowy „cennik” odszkodowań – wysokość zasądzanych kwot wynika z całokształtu materiału dowodowego, w tym opinii biegłych.
W pierwszej kolejności należy zabezpieczyć dokumentację medyczną oraz wszelkie rachunki potwierdzające poniesione wydatki. Kluczowe znaczenie mają opinie biegłych, które pozwalają ocenić prawidłowość postępowania medycznego.
Sprawę można skierować do sądu cywilnego lub – w określonych sytuacjach – skorzystać z trybu pozasądowego przed wojewódzką komisją ds. orzekania o zdarzeniach medycznych. Ze względu na stopień skomplikowania postępowań i konieczność prawidłowego sformułowania roszczeń, w praktyce zasadne jest skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.